İddia: AFAD, büyük bir deprem beklediği için tüm personelini acil koduyla İstanbul’a çağırdı.
Hüküm: YANLIŞ
Kısaca: AFAD, ses kaydında anlatıldığı gibi bir “büyük deprem olacak” mesajı iletmediğini ve personeli acil koduyla İstanbul’a sevk etmediğini açıkladı. Dezenformasyonla Mücadele Merkezi de iddiayı yalanladı. Bilim dünyası da depremin zamanının önceden bilinemeyeceğini söylüyor.
“AFAD büyük deprem uyarısı yaptı mı?” sorusunun cevabı hayır: iddia yanlış. AFAD’ın tüm personelini büyük bir deprem beklentisiyle acil koduyla İstanbul’a çağırdığı öne sürüldü, ancak resmi açıklamalar bunu doğrulamıyor.
Bu iddia ilk kez 23 Nisan 2025’te yayıldı. Yazıyı, 2 Kasım 2026 akşamı Muğla’nın Datça açıklarında meydana gelen 5,1 büyüklüğündeki depremin ardından, benzer “kurum büyük deprem uyardı” paylaşımlarına karşı hazırladık. AFAD verilerine göre deprem 19.49’da, 9,07 kilometre derinlikte kaydedildi.
İddia nereden çıktı?
İddia, 23 Nisan 2025’te İstanbul’un Silivri açıklarında meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki depremin hemen ardından sosyal medyada dolaşıma girdi. Paylaşımlar bir ses kaydına dayanıyordu. Kayıtta AFAD’ın büyük bir deprem beklediği ve tüm personelini acil koduyla İstanbul’a çağırdığı öne sürülüyordu.
Ses kaydının kime ait olduğu, kamuya açık hiçbir kaynakta belirtilmedi. Anadolu Ajansı’nın haberine göre paylaşımı yapan hesapların kimliği de açıklanmadı. Depremin yarattığı panik ortamında paylaşım hızla yayıldı.
O dönemde İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, panik sırasında balkon ve pencerelerden atlayan 236 kişinin yaralandığını açıkladı. Bu rakamı TGRT Haber’in aktardığı haber da içeriyor. Panik ortamında doğrulanmamış bir uyarının yayılması, bu nedenle ciddi bir risk taşıyor.
Gerçekte ne oldu?
AFAD ve DMM ne açıkladı?
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), iddiayı aynı gün sosyal medya hesabından yanıtladı. DMM, paylaşımın halkı endişeye sevk etmeyi amaçlayan dezenformasyon olduğunu belirtti.
DMM’nin aktardığına göre AFAD Başkanlığı şu iki noktayı netleştirdi: Ses kaydında iddia edildiği gibi “büyük bir deprem olacak” şeklinde iletilmiş herhangi bir mesaj yok. “Acil koduyla İstanbul’a personel sevki” talimatı da verilmedi. Açıklama, CNN Türk’te yayımlanan 23 Nisan 2025 tarihli haberde aynen yer alıyor.
DMM ayrıca resmi bilginin yalnızca AFAD ve yetkili kurumlardan alınması gerektiğini vurguladı. Kurum, başka kaynaklardaki ifadelere itibar edilmemesini istedi.
Deprem önceden bilinebilir mi?
İddianın temelinde bir varsayım var: bir kurumun büyük depremi önceden bildiği. Bilimsel veriler bu varsayımı desteklemiyor. USGS bu konuda net konuşuyor: “Ne USGS ne de başka bir bilim insanı büyük bir depremi hiç öngörmedi.” Kurum, bunu yakın gelecekte başarmayı da beklemediğini yazıyor.
AFAD da daha önce benzer bir görüş açıkladı. Kurumun 2020’de, Elazığ Sivrice depreminin ardından yaptığı açıklamada şu ifade geçiyor: “Bir depremin gün ve saati verilerek önceden kestirilmesi günümüzün teknolojik imkanlarıyla mümkün değildir.” Bu açıklamayı Gazete Vatan’ın 28 Ocak 2020 tarihli haberinde okuyabilirsiniz.
Kandilli Rasathanesi Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi Müdürü Doç. Dr. Doğan Kalafat da aynı görüşte. Kalafat, Hürriyet’e verdiği ve CNN Türk’te aktarılan 8 Şubat 2023 tarihli röportajında depremleri önceden tahmin etmenin mümkün olmadığını söyledi. Sosyal medyadaki “deprem kâhinlerini” de güvenilir kaynak olarak görmediğini belirtti.
Olasılık ile tahmin arasındaki fark
Bilim insanları bir bölgede deprem olma olasılığını hesaplıyor. Örneğin Marmara için uzun vadeli olasılık çalışmaları yapılıyor. Bunlar belirli bir gün veya saat verilmiyor; hazırlık yapılması için bir uyarı niteliği taşıyor. Bu fark, “büyük deprem uyarısı” paylaşımlarının neden güvenilmez olduğunu da açıklıyor.
Deprem mitleri hakkında daha geniş bilgi için depremlerle ilgili doğru bilinen yanlışlar yazımıza bakabilirsiniz. Benzer şekilde yapay zeka ve dezenformasyon yazımız, ses kaydı gibi içeriklerin nasıl manipüle edilebildiğini anlatıyor. Bu konudaki diğer çalışmalarımız için Afet ve Güvenlik kategorisine göz atabilirsiniz.
Sonuç
AFAD’ın büyük deprem beklediği için personelini acil koduyla İstanbul’a çağırdığı iddiası yanlıştır. AFAD, böyle bir mesaj veya talimat olmadığını açıkladı. DMM de iddiayı dezenformasyon olarak niteledi. Depremin zamanı bilimsel olarak önceden bilinemediği için, kaynağı belirsiz “deprem uyarısı” paylaşımlarına güvenmemek gerekiyor.
İlgili doğrulamalar
- Depremlerle ilgili doğru bilinen yanlışlar: bilimsel gerçekler ve efsaneler
- Yapay zeka ve dezenformasyon: dijital çağın güvenlik sorunu
- Avrupa çöpü Türkiye’ye dökülüyor iddiası: DMM’nin yalanlaması
Sıkça Sorulan Sorular
AFAD büyük deprem olacağını önceden duyurdu mu?
Hayır. AFAD, “büyük bir deprem olacak” şeklinde iletilmiş herhangi bir mesaj bulunmadığını açıkladı. Kurum, depremin gün ve saatinin önceden kestirilemeyeceğini de daha önce belirtmişti.
Deprem önceden tahmin edilebilir mi?
Hayır. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) ve Kandilli Rasathanesi, depremin zamanının önceden bilinemediğini söylüyor. Bilim insanları yalnızca bir bölgede belirli yıllar içinde deprem olma olasılığını hesaplayabiliyor.
Deprem uyarısı paylaşımının doğru olup olmadığını nasıl anlarım?
Önce AFAD’ın ve Kandilli Rasathanesi’nin resmi hesaplarına bakın. Kaynağı belirtilmeyen ses kaydı veya ekran görüntüsüne dayanan paylaşımları iletmeyin.
Bu iddia ilk ne zaman yayıldı?
İddia, 23 Nisan 2025’te İstanbul Silivri merkezli 6,2 büyüklüğündeki depremin ardından bir ses kaydıyla yayıldı. Aynı gün Dezenformasyonla Mücadele Merkezi yalanlama yaptı.
Kaynaklar
- CNN Türk / Anadolu Ajansı – DMM, ‘AFAD tüm personeli acil koduyla İstanbul’a çağırdı’ iddiasına açıklama (23.04.2025)
- TGRT Haber – AFAD büyük deprem olacak çağrısı mı yaptı? DMM’den açıklama (23.04.2025)
- ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) – Can you predict earthquakes?
- Gazete Vatan – Deprem önceden tahmin edilebilir mi? (28.01.2020)
- CNN Türk – Sosyal medyada deprem kâhinleri: Bir depremi önceden bilmek mümkün mü? (Kandilli, Doç. Dr. Doğan Kalafat, 08.02.2023)
- CNN Türk – Muğla açıklarında 5,1 büyüklüğünde deprem (AFAD verisi, 02.11.2026)
Görsel: Logan Voss / Unsplash
Yayın tarihi: 02.11.2026 · bilgiteyit.com doğrulama ekibi